Woordenboek

De onderstaande woordenlijst geeft vertalingen en uitleg bij de meest gebruikte Japanse termen binnen karate.

Karatedo betekent "Weg van de lege hand" (kara = leeg, te = hand, do = weg).
Wado Ryu betekent "School van de weg van de harmonie" (wa = harmonie, do = (levens-)weg, ryu = school / stijl).
Budokai betekent letterlijk "Organisatie Japanse Krijgskunsten" bu = krijg, do = weg, kai = organisatie).

NB: Dit woordenboek geeft de schrijfwijze, maar niet de uitspraak van Japanse woorden weer.

Algemene woorden

Diversen

• yoi = gereed staan
• hajime = begin, start
• yame = stop
• kyukei = rust, pauze
• kekka = geheel
• hanka = half
• shizen = natuurlijk
• heiko = parallel
• hon = hoofd, belangrijkste
• fumi = stampen
• fumikomi = stamp
• osae = duwen
• harai= wegvegen
• sukui = (op)scheppen
• jun = overeenkomst
• gyaku = tegengesteld
• otogai = iedereen, elkaar
• sensei = leraar
• ko = boog
• kosa = kruis
• hasami = schaar
• to = mes / zwaard
• nuki = speer, "doorborend"
• yama = berg
• ji = letter
• neko = kat
• ki = paardrijden
• ba = paard
• hakutsuru = kraanvogel
• -ka = beoefenaar
• kai = groep (van beoefenaars)
• kan = club, vereniging

Bijvoegelijke naamwoorden en voorzetsels

• o- = groot
• ko- = klein
• hira = plat
• kutsu = gebogen
• hei = gesloten
• kai = open
• musubi = gebonden

Telwoorden

• ichi = 1
• ni = 2
• san = 3
• shi = 4
• go = 5
• rochu = 6
• sichi = 7
• hachi = 8
• kyu = 9
• jiu =10
• hyaku = 100

Richtingen en plaatsen

• jo = plaats
• sonoba = op dezelfde plaats
• zen / mae / shomen = voorkant
• ko = achter, achterkant
• migi = rechts
• hidari = links
• mahanmi = zijzicht
• hanmi = half-zijzicht
• mashomen = voorzicht
• uchi = binnen
• soto = buiten
• choku = recht
• yoko= zijwaarts
• tate = vertikaal
• age = omhoog
• otoshi = vallend, omlaag
• kagi = hoek
• sei = normaal, recht
• seiretsu = in rechte rij gaan staan
• shiko = vierkant
• sabaki = hanteren, verplaatsen
• mawashi = draaiend
• mawatte = omdraaien
• tobi = springen
• nagashi = schoon/weg vegen

Lichaamsdelen

• tai = lichaam
• jodan = hoog (keel en hoger)
• chudan = midden
• gedan = laag (lager dan band)
• nakazumi = centrale lichaamsas (vertikaal)
• atama = hoofd
• men = gezicht
• ganmen = middendeel van het gezicht
• shamen = slaap
• suden = punt tussen de ogen
• me = oog
• ago = kin
• nodo = keel
• kubi = nek
• mune = borst
• chushin = centrum, middel, hart
• suigetsu = solar plexus
• kin = maagstreek
• hara = buik
• do = zijde van de romp
• kata = schouder
• no = arm
• ninode = bovenarm
• hiji = elleboog
• kote / ude = onderarm
• ude = pols, arm
• tekubi = pols
• te / shu = hand
• shotei = handpalm
• teisho = muis van de hand
• haishu = buitenkant van de hand (pinkkant)
• haito = zijkant van de hand (duimkant)
• ken = vuist
• yubi = vinger
• oyayubi = duim
• koshi = heup
• ko = dij
• hiza = knie
• sune = scheen
• soku = voet
• ashi = voet
• kakato = hiel

Termen en groeten

• kon mi chi wa = hallo
• domo arigato = bedankt
• domo arigato gozai mashita = hartelijk bedankt

Budo termen

Concepten

• kamae = gevechtshouding
• tai-sabaki = lichaams-verplaatsing
• hara = centrum van het lichaam
• ki = energie, innerlijke kracht
• kime = focussen van ki
• kiai = strijdkreet
• mokuso = mediteren
• zan-shin = "overblijvende geest", alertheid, openheid, klaar zijn voor alles
• bu = krijg, als in krijger, krijsgkunst, etc.
• do = weg. Een levensweg. (tao in Chinees)
• jutsu = kunst, techniek.
• rei = buigen, groeten
• reishiki = budo etiquette
• do-jo = weg-plaats, trainingsruimte voor martiale kunsten
• shinzen = shinto-altaar

Technieken

• tachi = stand
• waza = techniek
• tsuki / zuki = stoot
• geri / keri = trap
• uchi-waza = slag-techniek
• uke-waza = wering-techniek
• ate-waza = techniek met kort bereik (b.v. elleboog- & knie-technieken)
• nage = worp

Oefenvormen

• kihon
• kata
• kumite
• renrakuwaza

Bewegingen

Lichaamsverplaatsingen

• ayumi-ashi = één stap
• surikomi-ashi = twee stappen
• okuri-ashi = dubbele stap, eerst uitstappend, dan bijstappend
• tsugi-ashi = dubbele stap, eerst bijstappend, dan uitstappend
• mawatte = 180° draai op de plaats

Bewegingsprincipes

• noru = meebewegen
• nagasu = "wegdrijven", ontwijken
• inasu = deflecteren
• irimi = binnendringen
• kuzushi = balans verstoren

Reishiki (budo etiquette)

Voor alle kyu- en dangraden is kennis van de budo-etiquette vereist. Hieronder staan de belangrijkste termen op dit vlak vermeld.